Vít Trí Là Gì? Cấu Tạo, Phân Loại Và Ứng Dụng Thực Tế

Trong xây dựng, cơ khí hay lắp ráp nội thất, vít trí là một phụ kiện nhỏ nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc cố định, liên kết và tăng độ chắc chắn cho sản phẩm. Vậy vít trí là gì, có cấu tạo ra sao, gồm những loại nào và được ứng dụng như thế nào trong thực tế? Bài viết dưới đây bodaciouspens sẽ giúp bạn hiểu rõ từ A–Z về loại vít này để lựa chọn và sử dụng đúng nhu cầu.

Vít trí là gì?

Vít trí (còn gọi là ốc/vít định vị, tiếng Anh thường gặp: set screw hoặc grub screw) là loại vít dùng để cố định vị trí giữa hai chi tiết máy, giúp một bộ phận không bị xoay, trượt hoặc xê dịch trong quá trình hoạt động.

Khác với vít thông thường dùng để kẹp chặt hai bề mặt bằng đầu vít, vít trí thường không có đầu (hoặc đầu rất nhỏ) và được vặn chìm hoàn toàn vào bên trong lỗ ren. Khi siết lại, phần mũi vít sẽ tỳ/ăn vào trục, thanh, bánh răng, puly… nhằm giữ chặt chi tiết tại đúng vị trí đã lắp.

Vít trí được sử dụng nhiều trong cơ khí – chế tạo máy, lắp ráp thiết bị, mô tơ, khớp nối, puly, bánh răng, giúp tăng độ ổn định và hạn chế rung lắc khi vận hành.

Xem thêm: Hướng Dẫn Thiết Kế Website Chuẩn SEO Chi Tiết Từ A-Z

Cấu tạo của vít trí

Sau khi đã biết vít trí là gì thì tiếp theo hãy cùng tìm hiểu cấu tạo của vật liệu này. Về cơ bản, vít trí có cấu tạo gồm các phần sau:

• Thân vít (thân ren): Phần thân được tiện ren suốt (thường là ren hệ mét) giúp vít bám chắc vào lỗ ren của chi tiết lắp đặt. Đây là bộ phận quan trọng quyết định khả năng siết chặt và giữ vị trí ổn định.
• Đầu vít (phần thao tác siết): Đa số vít trí không có đầu lồi như vít thường mà được thiết kế đầu chìm để lắp gọn vào bên trong. Phần đầu thường có dạng lục giác chìm (Allen) hoặc dạng rãnh để dùng dụng cụ vặn siết.
• Mũi vít (phần tiếp xúc/định vị): Đây là phần trực tiếp tỳ vào chi tiết cần cố định (như trục). Mũi vít có nhiều kiểu như đầu bằng, đầu nhọn, đầu lõm, đầu trụ… nhằm tăng độ bám và phù hợp với từng ứng dụng thực tế.
• Vật liệu chế tạo: Vít trí thường được làm từ thép, inox hoặc thép hợp kim, có thể được xử lý bề mặt (mạ kẽm, mạ đen…) để tăng độ cứng, chống mài mòn và chống gỉ sét.

Phân loại vít trí

Vít trí được sử dụng để cố định và định vị các chi tiết như trục, puly, bánh răng, khớp nối… Tùy theo thiết kế mũi vít, kiểu đầu siết, vật liệu và tiêu chuẩn kỹ thuật, vít trí được phân loại như sau:

1. Phân loại theo dạng mũi vít (phổ biến nhất)

• Vít trí đầu bằng (Flat Point): Mũi bằng, tỳ lên bề mặt chi tiết để giữ vị trí mà không làm hỏng bề mặt quá nhiều. Phù hợp với các chi tiết cần hạn chế vết lõm/trầy.
• Vít trí đầu nhọn (Cone Point): Mũi nhọn giúp bám rất chắc, chống trượt tốt, thường dùng khi cần cố định mạnh lên trục. Tuy nhiên có thể để lại vết lõm trên bề mặt.
• Vít trí đầu lõm (Cup Point): Mũi dạng lõm (giống chén) tạo lực bám tốt lên bề mặt trục, giảm trượt hiệu quả. Đây là loại được dùng rất phổ biến trong cơ khí.
• Vít trí đầu trụ (Dog Point): Mũi trụ nhô ra, thường dùng để định vị chính xác vào lỗ/ rãnh đã gia công sẵn trên chi tiết. Phù hợp với các cụm cần tháo lắp nhiều lần.
• Vít trí đầu lõm có rãnh/đầu cắt (Knurled/Full Dog/Serrated tùy dòng): Tăng độ bám, phù hợp môi trường rung động, nhưng có thể làm xước bề mặt.

2. Phân loại theo kiểu đầu siết (đầu thao tác)

• Vít trí lục giác chìm (Allen/Hex Socket): Thông dụng nhất, dễ siết, lực siết tốt, dùng rộng rãi trong lắp ráp cơ khí.
• Vít trí đầu rãnh (Slotted): Dùng tua vít dẹt, cấu tạo đơn giản nhưng dễ toét rãnh khi siết lực lớn.
• Vít trí đầu sao/torx (Torx): Chống trượt đầu tốt, truyền lực đều, phù hợp yêu cầu kỹ thuật cao.

3. Phân loại theo vật liệu

• Vít trí thép (Carbon steel): Cứng, chịu lực tốt, giá hợp lý; thường cần mạ để chống gỉ.
• Vít trí inox (SUS 201/304/316): Chống ăn mòn tốt, phù hợp môi trường ẩm, hóa chất, ngoài trời.
• Vít trí thép hợp kim (Alloy steel): Độ cứng cao, chịu tải và chống mài mòn tốt, dùng trong ứng dụng nặng.

4. Phân loại theo xử lý bề mặt

• Mạ kẽm, mạ niken: Tăng khả năng chống gỉ, bền bề mặt.
• Mạ đen/nhuộm đen (black oxide): Tăng chống oxy hóa mức vừa, đẹp và hạn chế phản quang.
• Không mạ (thép thô): Thường dùng trong môi trường khô, ít ăn mòn.

5. Phân loại theo tiêu chuẩn và kích thước ren

• Các tiêu chuẩn thường gặp: DIN, ISO, JIS…
• Kích thước ren phổ biến: M3, M4, M5, M6, M8, M10… (tùy nhu cầu lắp ráp).

Xem thêm: Cách Học Tiếng Anh Cho Người Bận Rộn Hiệu Quả, Tiết Kiệm Thời Gian

Ứng dụng của vít trí là gì?

Vít trí (ốc/vít định vị) được sử dụng chủ yếu để cố định và giữ đúng vị trí giữa các chi tiết trong quá trình lắp ráp, giúp bộ phận không bị xoay, trượt hoặc xê dịch khi máy móc vận hành. Nhờ thiết kế nhỏ gọn, lắp chìm và khả năng bám chắc, vít trí được ứng dụng rất rộng rãi trong cơ khí và công nghiệp.

• Cố định trục với các chi tiết truyền động: Vít trí thường dùng để giữ chặt puly, bánh răng, nhông, khớp nối lên trục motor hoặc trục máy, giúp truyền lực ổn định, hạn chế hiện tượng trượt trục trong quá trình hoạt động.
• Định vị chi tiết trong cụm lắp ráp cơ khí: Trong các cụm cơ khí có nhiều bộ phận liên kết, vít trí giúp định vị chính xác các chi tiết theo đúng vị trí thiết kế, đảm bảo lắp ráp chắc chắn và giảm sai lệch khi vận hành.
• Chống rung, chống xoay trong thiết bị máy móc: Ở các hệ thống có rung động (máy công nghiệp, mô tơ, băng tải…), vít trí giúp tăng độ bám, hạn chế lỏng, lệch chi tiết sau thời gian dài sử dụng.
• Ứng dụng trong đồ nội thất và phụ kiện lắp ráp: Một số sản phẩm nội thất, tay nắm, giá đỡ, phụ kiện kim loại… cũng dùng vít trí để giữ cố định các khớp nối hoặc thanh liên kết mà vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ do vít lắp chìm.
• Dùng trong thiết bị điện – điện tử và cơ cấu nhỏ: Vít trí được dùng để cố định các bộ phận nhỏ trong thiết bị điện, máy in, máy CNC mini, quạt, dụng cụ cơ khí cầm tay…, nhờ kích thước đa dạng và dễ thao tác.

Công ty Kim Khí Tiến Thành chuyên cung cấp vật tư kim khí chất lượng

Công ty Kim Khí Tiến Thành là đơn vị chuyên cung cấp vật tư kim khí chất lượng cho công trình, nhà xưởng và ngành cơ khí chế tạo. Với danh mục sản phẩm đa dạng như vít trí lục giác, bu lông mạ kẽm, bu lông inox, đai ốc, ty ren, long đen…, Tiến Thành cam kết hàng đúng quy cách, nguồn gốc rõ ràng và chất lượng ổn định. Nhờ năng lực cung ứng linh hoạt, báo giá minh bạch và đội ngũ tư vấn am hiểu kỹ thuật, Kim Khí Tiến Thành luôn là đối tác đáng tin cậy, giúp khách hàng tối ưu chi phí và đảm bảo tiến độ thi công.

Thông tin liên hệ:

• Website: https://kimkhitienthanh.com/
• Hotline: 0933 937 577
• Địa chỉ: Tổ 1, Khu Phố Tân Lộc, Phường Phước Hoà, Thị xã Phú Mỹ, Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu

Như vậy qua vít trí là chi tiết tuy nhỏ nhưng có tác dụng lớn trong việc định vị và cố định các bộ phận trong nhiều lĩnh vực như cơ khí, công nghiệp, nội thất và thiết bị máy móc. Việc nắm rõ cấu tạo, phân loại và ứng dụng sẽ giúp bạn chọn đúng loại vít phù hợp, đảm bảo độ bền, an toàn và hiệu quả khi lắp ráp. Hy vọng những thông tin trong bài viết đã mang đến cho bạn kiến thức hữu ích để sử dụng vít trí là gì một cách tối ưu.

Xem thêm:  Kinh Nghiệm Lựa Chọn Máy Phát Điện Cho Chung Cư Chất Lượng Và Phù Hợp