Top 7 lưu ý về thương mại điện tử Trung Quốc khi mua hàng
Nhiều người mới bắt đầu mua hàng từ Trung Quốc chỉ nhìn vào giá niêm yết rồi bấm đặt ngay. Khi hàng về, họ mới nhận ra phí phát sinh cao hơn dự kiến, hoặc món đồ khác hẳn trong ảnh. Đội ngũ chúng tôi đã gặp tình huống này không ít lần khi hỗ trợ khách hàng. Vì vậy, bài viết này tổng hợp bảy lưu ý quan trọng nhất trong top 7 lưu ý về thương mại điện tử Trung Quốc, kèm lý do vì sao từng điểm đáng để bạn cân nhắc trước khi xuống tiền.
Chọn nền tảng nào: Taobao, 1688 hay Pinduoduo?
Chọn nền tảng là bước đầu tiên, và nên làm trước khi chọn sản phẩm. Mỗi sàn có cách tính giá, quy trình đặt hàng và mức độ hỗ trợ khác nhau. Taobao thường phù hợp với người mua lẻ. 1688 dành cho nhập sỉ và làm việc trực tiếp với nhà máy. Pinduoduo có giá rất mềm nhưng chất lượng dao động khá nhiều.
Khi phân vân, bạn có thể tự hỏi ba câu. Bạn mua để dùng hay để bán lại? Số lượng là vài món hay vài trăm món? Và bạn chấp nhận rủi ro đến mức nào? Nếu chỉ cần một vài món để dùng, Taobao là đủ an toàn. Nếu cần nhập đều đặn với số lượng lớn, 1688 đáng để tìm hiểu kỹ hơn, dù quy trình sẽ phức tạp hơn một chút.
Chẳng hạn, một chủ shop nhỏ cần vài chục chiếc phụ kiện điện thoại để bán lại có thể bắt đầu từ Taobao để thử mẫu, rồi mới chuyển sang 1688 khi đơn hàng ổn định. Còn một bạn sinh viên chỉ cần một đôi tai nghe thì Taobao gần như là lựa chọn an toàn nhất.
Người bán có thực sự đáng tin không?
Đây là bước nhiều người bỏ qua, nhưng phần lớn rắc rối thường bắt đầu từ đây. Số đơn đã bán, tỷ lệ phản hồi và ảnh đánh giá do người mua tự chụp là ba dữ liệu đáng xem nhất. Ảnh đánh giá thật thường có ánh sáng không đồng đều và hơi lộn xộn. Ngược lại, ảnh của người bán thường được chỉnh quá đẹp nên khó tin là hàng thật.
Cũng nên để ý vài dấu hiệu cảnh báo. Nếu đánh giá đổ về dồn dập trong thời gian ngắn, hoặc nhiều ảnh trông giống hệt nhau, khả năng cao đó là đánh giá được tạo sẵn. Đừng vội tin một shop có điểm 5 sao chỉ vì con số đó trông đẹp mắt.
Một hạn chế lớn là phần lớn đánh giá viết bằng tiếng Trung. Dịch máy đôi khi hiểu sai ý, ví dụ một câu chê nhẹ bị dịch thành lời khen. Bạn nên ưu tiên đọc những đánh giá kèm ảnh thực tế, rồi mới cân nhắc phần chữ.
Vận chuyển và thời gian giao hàng có rõ ràng không?
Đơn hàng Trung Quốc thường đi qua hai chặng. Chặng đầu là vận chuyển nội địa để đưa hàng về kho trung chuyển, chặng sau là vận chuyển quốc tế về Việt Nam. Hai chặng có thể do hai đơn vị khác nhau, nên thời gian rất dễ bị cộng dồn mà bạn không lường trước được.
Gom hàng là cách tiết kiệm chi phí khá phổ biến. Nhiều đơn nhỏ được gộp thành một kiện lớn sẽ rẻ hơn đáng kể. Đổi lại, bạn phải chờ đủ hàng mới được đi, và kiện có thể nằm lại kho trung chuyển khá lâu nếu không có ai theo dõi sát sao. Vì thế, hãy cân nhắc giữa việc tiết kiệm tiền và việc cần hàng gấp.
Trước khi đặt, bạn nên hỏi rõ đơn vị vận chuyển cho từng chặng và thời gian dự kiến. Cũng nên kiểm tra xem có tính phí lưu kho hay không nếu hàng nằm quá lâu. Dịp Tết hay các kỳ nghỉ lễ thường làm chậm đơn hàng đáng kể. Thời gian thực tế thay đổi theo mùa, nên hãy kiểm chứng trực tiếp với từng đơn vị trước khi cam kết với khách hàng hay kế hoạch sản xuất của bạn.
Tính đủ chi phí, đừng chỉ nhìn giá niêm yết
Giá trên sàn mới chỉ là phần nổi của tảng băng. Phí mua hộ, cân nặng, thuế nhập khẩu và phí kiểm đếm có thể đẩy tổng chi phí lên cao hơn nhiều so với con số ban đầu. Với những món nhẹ nhưng cồng kềnh, phí tính theo khối đôi khi còn lớn hơn bạn tưởng.
Dưới đây là các khoản thường gặp. Đây chỉ là khung tham khảo, bạn vẫn cần đối chiếu biểu phí hiện hành của từng đơn vị.
| Khoản chi | Mô tả | Ghi chú |
|---|---|---|
| Giá hàng | Giá niêm yết trên sàn | Chưa gồm vận chuyển |
| Phí mua hộ | Thường tính theo phần trăm giá trị đơn | Cần kiểm chứng mức cụ thể |
| Vận chuyển | Tính theo kg hoặc theo khối | Biến động theo tuyến |
| Thuế nhập khẩu | Theo quy định hải quan | Cần tra cứu theo mã hàng |
Cách làm an toàn là lập một bảng tổng chi phí trước khi đặt đơn. Cộng đủ mọi khoản rồi so với giá bán dự kiến, bạn sẽ thấy ngay món nào còn lời. Đội ngũ chúng tôi từng gặp nhiều khách hàng phát hiện món rẻ nhất trên sàn lại không còn lợi thế sau khi tính đủ mọi khoản.
Thanh toán thế nào để không mất tiền oan?
Thanh toán là chỗ người mua dễ thiệt nhất nếu không hiểu cơ chế. Mỗi hình thức có mức độ an toàn khác nhau. Quan trọng nhất là bạn biết tiền của mình đang nằm ở đâu trong suốt quá trình giao dịch.
Cơ chế trung gian bảo đảm giao dịch giúp bạn có điểm tựa. Tiền được giữ lại cho đến khi bạn xác nhận đã nhận hàng, nên nếu hàng sai mẫu, bạn vẫn có cơ sở để khiếu nại. Tuy vậy, khiếu nại xuyên biên giới thường khó và chậm hơn so với mua hàng nội địa. Đừng coi đây là lưới an toàn tuyệt đối.
Đặc biệt, đừng chuyển khoản trực tiếp cho người bán ngoài nền tảng chỉ vì họ hứa giảm giá. Đây là kiểu lừa đảo rất quen thuộc. Khi xảy ra chuyện, gần như bạn không còn đường lấy lại tiền.
Hàng về có đúng như hình, và đổi trả có dễ không?
Ngay khi nhận hàng, hãy quay video lúc mở kiện và chụp ảnh từng món. Đây là bằng chứng quan trọng nhất nếu sau này bạn cần khiếu nại. Nhiều đơn vị chỉ chấp nhận khiếu nại trong một khoảng thời gian ngắn, nên đừng chủ quan trì hoãn việc kiểm tra.
Với hàng điện tử, cần kiểm tra thêm vài điểm. Điện áp thiết bị có phù hợp với lưới điện Việt Nam không? Chuẩn cổng sạc có khớp với thiết bị bạn đang dùng hay không? Có những món vẫn bật được nhưng sạc chập chờn vì sai điện áp, và lỗi này chỉ lộ ra sau vài ngày sử dụng.
Một hạn chế cần biết trước là nhiều đơn vị không bảo hành tại Việt Nam. Khi máy hỏng, bạn có thể phải tự gửi đi và chịu phí. Hãy cân nhắc chuyện này kỹ trước khi mua thiết bị có giá trị lớn.
Quy định nhập khẩu và hàng cấm
Không phải món nào cũng được nhập tự do. Một số danh mục cần giấy tờ hoặc kiểm tra chuyên ngành. Có những mặt hàng trông rất bình thường nhưng vẫn thuộc nhóm phải kiểm tra, nên tra cứu trước là việc cần làm.
Rủi ro lớn nhất là hàng mang nhãn hiệu đang được bảo hộ. Những món như vậy có thể bị giữ lại, thậm chí bị xử lý. Bạn nên hỏi rõ về quyền sở hữu trí tuệ của sản phẩm trước khi đặt, đừng chỉ dựa vào hình ảnh trên sàn. Quy định cũng thay đổi theo thời gian, nên hãy đối chiếu với cơ quan hải quan hoặc nguồn chính thức mới nhất thay vì chỉ nghe kinh nghiệm truyền miệng.
Nhập hàng đều đặn thì cần chuẩn bị gì?
Nhu cầu lặp lại khác hẳn với mua một lần. Startup hay freelancer nhập thiết bị và phụ kiện công nghệ thường đặt hàng đều mỗi tháng. Lúc này, chi phí và tồn kho rất dễ vượt tầm kiểm soát nếu không có một bảng theo dõi.
Hãy ghi lại từng đơn với giá hàng, phí, thời gian về và số lượng còn lại. Một bảng tính đơn giản cũng đủ để bạn thấy món nào đang đọng vốn, và món nào nên ngừng nhập.
Khi số lượng và tần suất tăng lên, một đơn vị trung gian chuyên nghiệp có thể đáng giá hơn việc tự làm. Họ hỗ trợ kiểm hàng, đóng gói và xử lý khiếu nại. Bạn phải trả thêm phí, nhưng đổi lại tiết kiệm được thời gian và giảm rủi ro đáng kể. Bạn có thể tìm hiểu thêm về các sai lầm phổ biến khi làm thương mại điện tử Trung Quốc để chuẩn bị kỹ hơn cho lần nhập đều đặn đầu tiên.
Những sai lầm người mới hay mắc
Người mới thường mắc ba lỗi quen thuộc. Lỗi đầu tiên là chỉ so giá mà bỏ qua phí phát sinh. Lỗi thứ hai là tin ngay vào đánh giá 5 sao mà không xem ảnh thật. Lỗi thứ ba là đặt số lượng lớn khi chưa thử mẫu. Trong ba lỗi đó, lỗi cuối cùng thường tốn tiền nhất. Một lô 500 chiếc mà chất lượng không đạt có thể khiến cả lô nằm không. Hãy đặt mẫu trước, dù phải chấp nhận tốn thêm một khoản nhỏ.
Mua hàng Trung Quốc có an toàn không, và mất bao lâu để nhận hàng?
Mua hàng Trung Quốc không nguy hiểm nếu bạn chọn đúng nền tảng và kiểm tra kỹ người bán. Rủi ro chủ yếu nằm ở chất lượng và khâu khiếu nại, không phải ở việc mất tiền khi đi qua kênh có bảo vệ giao dịch.
Thời gian nhận hàng thường kéo dài vài tuần, tùy tuyến và mùa vụ. Đơn gom hàng hay phải qua kho trung chuyển sẽ lâu hơn. Nếu có deadline, hãy tính dư thời gian để tránh lỡ việc.
Có nên dùng dịch vụ mua hộ thay vì tự đặt?
Nếu bạn mới làm, chưa rành tiếng Trung và mua không thường xuyên, dịch vụ mua hộ tiết kiệm được rất nhiều công sức. Họ đọc được đánh giá, liên hệ người bán và xử lý các vấn đề phát sinh thay bạn. Đổi lại, bạn phải trả thêm phí. Nếu mua nhiều và đều đặn, tự làm có thể rẻ hơn về lâu dài. Khi so sánh, đừng quên tính cả chi phí thời gian của chính mình.
Hàng điện tử mua từ Trung Quốc có được bảo hành không?
Thông thường là không, hoặc bảo hành rất hạn chế. Nhiều đơn vị chỉ bảo hành tại Trung Quốc, nghĩa là bạn phải tự gửi máy đi, vừa tốn kém vừa mất thời gian. Với thiết bị quan trọng, hãy hỏi kỹ chính sách hỗ trợ trước khi đặt. Nếu không chấp nhận được rủi ro này, bạn nên ưu tiên hàng có bảo hành tại Việt Nam, dù giá có thể cao hơn đôi chút.
Nếu chỉ nhớ được một điều, hãy là tính đủ chi phí trước khi đặt và đặt mẫu trước khi nhập số lượng lớn. Hai bước này giúp bạn tránh phần lớn những lần hối hận. Đội ngũ chúng tôi luôn khuyên người mới bắt đầu từ đơn nhỏ, quen quy trình rồi mới mở rộng quy mô.